Comments on: હું બદલાતો રહું http://bhaviraju.wordpress.com/2008/07/10/hu-badalato-rahu/ એમા સહજતાથી મે હૃદયના ભાવ રેડ્યા છે, કવિતાઓને મે મારી શબ્દોથી બહુ સજાવી નથી...! Wed, 09 Dec 2009 11:15:37 +0000 http://wordpress.com/ hourly 1 By: Rajiv http://bhaviraju.wordpress.com/2008/07/10/hu-badalato-rahu/#comment-927 Rajiv Sat, 12 Jul 2008 02:24:25 +0000 http://bhaviraju.wordpress.com/?p=465#comment-927 પ્રિય જુ. કાકા, આપની સ્પષ્ટતા માટે આભાર... ડો. વિવેકભાઈની ટિપ્પણી હવે ખબર પડી... આમા થયુ એવુ કે, લાગે છે કે હું અડધે વાટકે દાળ લેવા દોડ્યો હોવ એવુ લાગે છે... પહેલા અછાંદસ રચના લખતો હતો તો મત્લા અને રદીફ કાફીયાનો કોઈ ખાસ ધ્યાન રાખ્યા વગર ગઝલમાં ઉલ્લેખ્ખ થઈ જતો હતો... અને આ છંદનુ ધ્યાન રાખવા જતા અને લઘુ ગુરુ નુ ધ્યાન રાખવામાં મત્લા, રદીફ અને કાફીયા બધુ એકસામટુ તંગ થઈ ગયુ લાગે છે...! હવે પછી ખાસ ધ્યાન રાખવુ પડશે... બધાજ મિત્રોના અભિપ્રાયઓ માટે ખુબ ખુબ આભાર... રાજીવ પ્રિય જુ. કાકા,

આપની સ્પષ્ટતા માટે આભાર… ડો. વિવેકભાઈની ટિપ્પણી હવે ખબર પડી… આમા થયુ એવુ કે, લાગે છે કે હું અડધે વાટકે દાળ લેવા દોડ્યો હોવ એવુ લાગે છે… પહેલા અછાંદસ રચના લખતો હતો તો મત્લા અને રદીફ કાફીયાનો કોઈ ખાસ ધ્યાન રાખ્યા વગર ગઝલમાં ઉલ્લેખ્ખ થઈ જતો હતો… અને આ છંદનુ ધ્યાન રાખવા જતા અને લઘુ ગુરુ નુ ધ્યાન રાખવામાં મત્લા, રદીફ અને કાફીયા બધુ એકસામટુ તંગ થઈ ગયુ લાગે છે…!

હવે પછી ખાસ ધ્યાન રાખવુ પડશે…

બધાજ મિત્રોના અભિપ્રાયઓ માટે ખુબ ખુબ આભાર…

રાજીવ

]]> By: jugalkishorj http://bhaviraju.wordpress.com/2008/07/10/hu-badalato-rahu/#comment-926 jugalkishorj Fri, 11 Jul 2008 06:41:01 +0000 http://bhaviraju.wordpress.com/?p=465#comment-926 ગઝલની પ્રથમ કડી / શેરને મત્લા કહે છે. શેરની બન્ને લીટીઓ / પંક્તીઓને મીસરા (મીસ્રા) કહે છે.જેની પ્રથમ પંક્તીને ઉલા મીસ્રા અને બીજી લીટીને સાની મીસ્રા કહે છે.(રદ્દીફ–કાફીયા આ સાનીમીસ્રામાં આવતા હોય છે.) ગઝલના છેલ્લા શેરને મક્તાનો શેર કહે છે જેમાં ગઝલકાર પોતાનું નામ કે તખલ્લુસ મુકે છે. વચ્ચેના બધા જ શેરને સાની મત્લા કહે છે. મીસ્રામાંની બીજી લીટીમાં જ રદ્દીફ અને કાફીયા આવતા હોય છે. મત્લાની બંને લીટીઓમાં રદ્દીફકાફીયા આવે છે. રદ્દીફ એ શેરની બીજી પંક્તીમાં સૌથી છેલ્લે આવતા એક સરખા શબ્દો છે જે ક્યારેય બદલાતા નથી, જ્યારે કાફીયા રદ્દીફની આગળ આવતો પ્રાસ છે જે સરખા ધ્વનીથી બનેલો હોય છે. એને મધ્યાનુપ્રાસ કહી શકાય. રદ્દીફનો અર્થ થાય છે પાછળ આવે છે તે– અનુસરનાર.વધુ માટે જુઓ આ ૬ લેખોમાંના છેલ્લા ત્રણ લેખો –http://jjkishor.wordpress.com/category/%e0%aa%9b%e0%aa%82%e0%aa%a6%e0%ab%8b/ ગઝલની પ્રથમ કડી / શેરને મત્લા કહે છે.
શેરની બન્ને લીટીઓ / પંક્તીઓને મીસરા (મીસ્રા) કહે છે.જેની પ્રથમ પંક્તીને ઉલા મીસ્રા અને બીજી લીટીને સાની મીસ્રા કહે છે.(રદ્દીફ–કાફીયા આ સાનીમીસ્રામાં આવતા હોય છે.)

ગઝલના છેલ્લા શેરને મક્તાનો શેર કહે છે જેમાં ગઝલકાર પોતાનું નામ કે તખલ્લુસ મુકે છે. વચ્ચેના બધા જ શેરને સાની મત્લા કહે છે.

મીસ્રામાંની બીજી લીટીમાં જ રદ્દીફ અને કાફીયા આવતા હોય છે. મત્લાની બંને લીટીઓમાં રદ્દીફકાફીયા આવે છે.

રદ્દીફ એ શેરની બીજી પંક્તીમાં સૌથી છેલ્લે આવતા એક સરખા શબ્દો છે જે ક્યારેય બદલાતા નથી, જ્યારે કાફીયા રદ્દીફની આગળ આવતો પ્રાસ છે જે સરખા ધ્વનીથી બનેલો હોય છે. એને મધ્યાનુપ્રાસ કહી શકાય. રદ્દીફનો અર્થ થાય છે પાછળ આવે છે તે– અનુસરનાર.વધુ માટે જુઓ આ ૬ લેખોમાંના છેલ્લા ત્રણ લેખો –http://jjkishor.wordpress.com/category/%e0%aa%9b%e0%aa%82%e0%aa%a6%e0%ab%8b/

]]> By: Rajiv http://bhaviraju.wordpress.com/2008/07/10/hu-badalato-rahu/#comment-924 Rajiv Fri, 11 Jul 2008 03:34:53 +0000 http://bhaviraju.wordpress.com/?p=465#comment-924 પ્રિય ડો. વિવેક, સાચુ કહુ તો તમારી ટિપ્પણી થોડી વધારે હાઈ ફાય છે મારા જેવા નવશિખીયા માટૅ... મે રદીફ અને કાફીયા વિશે ક્યાંક વાંચ્યુ હતુ પણ તે જોઈએ તેટલુ ઉંડાણમાં નહી હોય અને તમે કહ્યુ ને મે માની લીધુ કે મત્લા, કાફીયા અને રદીફ બધુ જ આમા ગેરહાજર છે...! હું થોડો વધારે પ્રયત્ન કરીશ પહેલા તો બધુ સમજવાનો અને પછી થોડુ સુધરવાનો...! આપના અભિપ્રાય બદલ ખુબ ખુબ આભાર... રાજીવ પ્રિય ડો. વિવેક,

સાચુ કહુ તો તમારી ટિપ્પણી થોડી વધારે હાઈ ફાય છે મારા જેવા નવશિખીયા માટૅ… મે રદીફ અને કાફીયા વિશે ક્યાંક વાંચ્યુ હતુ પણ તે જોઈએ તેટલુ ઉંડાણમાં નહી હોય અને તમે કહ્યુ ને મે માની લીધુ કે મત્લા, કાફીયા અને રદીફ બધુ જ આમા ગેરહાજર છે…!

હું થોડો વધારે પ્રયત્ન કરીશ પહેલા તો બધુ સમજવાનો અને પછી થોડુ સુધરવાનો…!

આપના અભિપ્રાય બદલ ખુબ ખુબ આભાર…

રાજીવ

]]>