अदा-ए ख़ास से

नवेद-ए अम्‌न है बेदाद-ए दोस्‌त जां के लिये
रही न तर्‌ज़-ए सितम कोई आस्‌मां के लिये

મિત્રનો દગો/ક્રુરતા એક સારા સમાચાર છે મારા જીવનની રક્ષા માટે, નથી રહી કોઈ સર્વશક્તિમાનની અદા આસમાન માટે.

बला से गर मिज़हह-ए यार तिश्‌नह-ए ख़ूं है
रखूं कुछ अप्‌नी भी मिज़ह्‌गान-ए ख़ूं-फ़िशां के लिये

એમા શું નરક જેવુઅ છે, કે મિત્રની પાંપણો લોહીની તરસી છે, રાખીશ થોડુ મારુ લોહી પણ હું મિત્રની પાંપણો માટે.

वह ज़िन्‌दह हम हैं कि हैं रू-शिनास-ए ख़ल्‌क़ अय ख़िज़्‌र
न तुम कि चोर बने `उम्‌र-ए जाविदां के लिये

શું આપણે ખરેખર જીવતા છીએ કે ફક્ત જીવતા હોવાનો આ વહેમ છે ઓ ખિજ્ર, નથી તુ તે કે જ ચોર બની ગયો અવિનાશી થવા માટે.

रहा बला में भी मैं मुब्‌तला-ए आफ़त-ए रश्‌क
बला-ए जां है अदा तेरी इक जहां के लिये

મુસીબતના સમયમાં પણ રહ્યો હું બધાની ઈર્ષ્યા કરતો, તારી એક અદા જ છે આખી દુનિયાનો જીવ લેવા માટે.

फ़लक न दूर रख उस से मुझे कि मैं ही नहीं
दराज़-दस्‌ती-ए क़ातिल के इम्‌तिहां के लिये

હે આકાશ, મને ન રાખ એનાથી દુર, કે હું એકલો જ નથી, કાતિલના લાંબા હાથની પરિક્ષા કરવા માટે.

मिसाल यह मिरी कोशिश की है कि मुर्‌ग़-ए असीर
करे क़फ़स में फ़राहम ख़स आशियां के लिये

મારા વર્તનનુ સાચુ ઉદાહરણ ફકત એજ છે કે, પક્ષી કોઈ તણખલાં ભેગા કરે પિંજરામાં જ માળો બનાવવા માટે.

गदा समझ के वह चुप था मिरी जो शामत आए
उठा और उठ के क़दम मैं ने पास्‌बां के लिये

મને ભિખારી સમજીને એ ચુપ બેસી રહ્યા, અને મારી બદનસીબી સામે આવી ગઈ, હૂં ઉભો થયો અને ઉભો થઈ દરવાનના પગમાં ફસડાય પડ્યો.

ब क़द्‌र-ए शौक़ नहीं ज़र्‌फ़-ए तन्‌ग्‌ना-ए ग़ज़ल
कुछ और चाहिये वुस`अत मिरे बयां के लिये

આ ગઝલની ક્ષમતા નથી કે સમાવી શકે મારા બધા ભાવને, થોડો વધારે ભાવ સમાવવાની ક્ષમતા જોઈએ મારા ભાવને સમાવા માટે.

दिया है ख़ल्‌क़ को भी ता उसे नज़र न लगे
बना है `ऐश तजम्‌मुल हुसैन ख़ां के लिये

એણે આપ્યુ છે દરેક ને કઈને કઈ કે એને ખરાબ નજર ના લાગે, તજમ્મુલ હુસૈન ખાન બનવા માટે.

ज़बां पह बार-ए ख़ुदा या यह किस का नाम आया
कि मेरे नुत्‌क़ ने बोसे मिरी ज़बां के लिये

અરે ઓ પ્રભુ, આ કોનુ નામ મારી જીભ પર આવ્યુ છે, કે મારા શબ્દો પણ મારી જીભને ચુમવા લાગ્યા છે.

ज़मानह `अह्‌द में उस के है मह्‌व-ए आराइश
बनेंगे और सितारे अब आस्‌मां के लिये

તેના કાળ, જીવન પ્રસંશામાં શોષાય રહી છે, બનશે હવે તો ઘણા નવા તારાઓ આકાશ માટે.

वरक़ तमाम हुआ और मद्‌ह बाक़ी है
सफ़ीनह चाहिये इस बह्‌र-ए बे-करां के लिये

આખુ પાનુ ભરાય ગયુ પણ હજી તેના માટે પ્રસંશાના શ્બ્દો વધ્યા છે, એક નાવ/બુક જોઈએ આ બેકરાર લય માટે.

अदा-ए ख़ास से ग़ालिब हुआ है नुक्‌तह-सरा
सला-ए `आम है यारान-ए नुक्‌तह-दां के लिये

તેની પોતાની એક આગવી શૈલીને લીધે “ગાલિબ” બની ગયા ટોચના શાયર, અને આ એક જાહેર અરજ છે જો કોઈ કાબિલ હોય તે ટોચને સમજવા માટે

ગુજરાતી અનુવાદ રાજીવ ગોહેલ દ્વારા

– ग़ालिब